Tíðindi

Helgi Abrahamsen spyr løgman, hvussu ríkislógir skulu viðgerast í framtíðini


27. september 2017

Uppskotið um Stjórnarskipanarlóg sigur einki um, hvussu løgtingið skal viðgera ríkislógir.

Hvussu skal løgtingið viðgera ríkislógir, eftir at Stjórnarskipanarlógin er sett í gildi? Tann spurningin fer Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður, at seta løgmanni á tingfundinum í dag.

Helgi Abrahamsen vísir á, at í verandi Stýrisskipanarlóg, sum eftir ætlan skal fara úr gildi, um Stjórnarskipanarlógina verður samtykt, eru fleiri greinir, sum snúgva seg um, hvussu ríkislógir skulu verða viðgjørdar á løgtingi.

”Har stendur millum annað, hvør kann leggja uppskot um ríkislógir fyri tingið, hvussu nógvar viðgerðir uppskotini skulu hava o.s.fr.,” sigur Helgi Abrahamsen.

Men í uppskotinum um Stjórnarskipanarlóg verða ríkislógir als ikki nevndar. Har stendur, at løgtingið ger lógir (hóast veruleikin er, at nógvar av lógunum sum eru galdandi í Føroyum, eru samtyktar av Fólkatinginum), og har stendur einki um, hvussu ríkislógir skulu verða viðgjørdar á løgtingi, og hvussu ætlanin er, at tær skulu verða lýstar.

Sambært uppskotinum um Stjórnarskipanarlóg skal nýggja lógin setast í gildi í tveimum stigum.

”Um tær lógargreinirnar í Stýrisskipanarlógini, sum viðgera ríkislógartilmæli, verða settar úr gildi, meðan vit framvegis hava ríkislógir, so er viðkomandi at spyrja, hvussu ríkislógir í framtíðini skulu verða viðgjørdar og staðfestar,” sigur Helgi Abrahamsen. Hann setur tí hesar spurningarnar:

  1. Um Føroya fólk á fólkaatkvøðu næsta ár samtykkir Stjórnarskipan Føroya, nær verða so tær greinirnar í galdandi Stýrisskipanarlóg, sum viðvíkja viðgerðini av ríkislógartilmælum, settar úr gildi?

  1. Um greinirnar sum viðgera ríkislógartilmæli verða settar úr gildi, meðan verandi stjórnarskipanarligu viðurskifti framvegis eru óbroytt, hvussu er ætlanin so at áseta, hvussu ríkislógir skulu verða samtyktar og lýstar?

  1. Er ætlanin at partar av Stjórnarskipanarlógini og partar av Stýrisskipanarlógini skulu verða galdandi samstundis, frá 2018 og líka so leingi sum Føroyar eru í ríkisfelagsskapi við Danmark?


     

Smáu valstøðini aftur á tingborð

23. apríl 2015

 

Helgi Abrahamsen reisir nú enn einaferð ein fyrispurning á tingi um støddina á valstøðunum.

”Eg vil hava lógina broytta áðrenn komandi val, soleiðis at eisini veljarar á teimum smærru plássunum kunnu velja loyniliga.” Tað sigur Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður fyri Sambandsflokkin, sum nú enn einaferð reisir spurningin um valstøðini á tingi.

Helgi Abrahamsen vil hava Anniku Olsen, landsstýriskvinnu, at svara, hvussu langt arbeiðið er komið við at broyta markið fyri minstu stødd á valstøðum, og hann spyr eisini um roknast kann við, at markið verður broytt áðrenn komandi løgtings- og fólkatingsval. Harumframt spyr løgtingsmaðurin hví arbeiðið tekur so langa tíð, og um landsstýriskvinnan kann bera so í bandi, at atkvøðurnar á teimum minstu valstøðunum á komandi fólkatings- og løgtingsvali verða taldar saman við einum størri valstaði.

Val eiga at vera loynilig
Helgi Abrahamsen vísir á, at ein meginregla í vallógini er, at val skulu vera loynilig, men av tí at summi valstøð hava sera fáar veljarar, ber í teimum førunum næstan til at seta navn á, hvør eigur hvørja atkvøðu. ”Dømi eru um fólk, sum ikki tora at velja eftir síni bestu sannføring orsaka av hesum,” sigur Helgi Abrahamsen.

Í vallógini er ásett, at einki valstað kann hava færri enn 10 veljarar (sum eru einans tríggir veljarar fleiri, enn tað eru flokkar í løgtinginum). ”Hetta er ein sera óheppin støða fyri demokratiið á smáplássunum, og tað kann als ikki góðtakast, sigur Helgi Abrahamsen.

Bæði í november 2012 og í august 2014 setti Helgi Abrahamsen fyrispurningar um trupulleikan, men hóast viljin ikki tóktist skorta, so er einki hent í málinum síðani.

 

 


 

Kunnu føroysk børn verða víst av landinum?

5. februar 2015

 

Hvussu tryggja vit rættindini hjá børnum, har annað av foreldrunum er føroyingur og hitt er útlendingur? Tað vil Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður, hava Johan Dahl, landsstýrismann at svara.

Kann tann støðan íkoma, at ein útlendingur, sum hevur fingið uppihaldsloyvi í Føroyum, verður sendur av landinum, um føroyski makin doyr? Tann spurningin fer Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður, at seta Johan Dahl, landsstýrismanni, á tingfundinum komandi mikudag.

Helgi Abrahamsen vil eisini hava landsstýrismannin at greiða frá hvat hendir við børnum, sum ein føroyingur og ein útlendingur eiga saman, um føroyingurin doyr. ”kann ein avleiðing tá verða, at børnini verða send av landinum?” spyr hann.

Helgi Abrahamsen vísir til grein 19 í útlendingalógini, har tað stendur, at eitt tíðaravmarkað uppihaldsloyvi í Føroyum kann verða tikið aftur um grundarlagið fyri uppihaldsloyvinum ikki longur er til staðar. Hann vísir í tí sambandinum á, at ein av orsøkunum sum ofta liggur til grund fyri, at útlendingar fáa uppihaldsloyvi er familjusameining. ”Um vit ímynda okkum eina støðu, har ein fastbúgvandi føroyingur verður giftur við útlendingi, og tey fáa børn saman, men so doyr føroyingurin, kunnu vit tá siga, at grundarlagið fyri uppihaldsloyvinum (sum var familjusameining) ikki longur til staðar, og at útlendski makin tí kann verða sendur av landinum?” Helgi Abrahamsen vísir á, at um so er, so eru børnini í eini sera ringari støðu.

”Hetta má sigast at vera steinur omaná byrðu hjá børnum, sum fyrst hava mist annað av foreldrunum, og síðani verða send til eitt land, har tey kanska hvørki kenna mál ella mentan,” sigur løgtingsmaðurin, sum spyr landsstýrismannin, um hann heldur eina slíka støðu vera nøktandi, og í øðrum lagið, hvat hann ætlar at gera við málið.

 

 


 

Helgi Abrahamsen reisir fyrispurning um markaforðingar millum Norðurlond

4. februar 2015

Hvussu samsvara orðini við veruleikan, um at norðurlendingar skulu kunna virka frítt tvørtur um landamørkini? Tað vil Helgi Abrahahamsen, løgtingsmaður og limur í Norðurlandaráðnum, hava Anniku Olsen, landsstýriskvinnu, at svara.

”Hvørji ítøkilig stig eru tikin hetta seinasta árið, sum hava til endamáls at minka um markaforðingarnar sum eru millum Føroyar og hini Norðurlondini?” Tað spyr Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður og limur í Norðurlandaráðnum, Anniku Olsen, landsstýriskvinnu, í einum munnligum fyrispurningi.

Helgi Abrahamsen vísir á eitt ”temaorðaskifti” um markaforðingar, sum var í løgtinginum tann 20. apríl 2012. Undir orðaskiftinum viðgjørdi løgtingið tær forðingarnar, sum gera tað trupult ella ómøguligt hjá fólki at virka tvørturum norðurlendsku landamørkini. Annika Olsen, landsstýriskvinna, legði upp til orðaskiftið, og í framløguskrivinum vísti hon á nøkur ítøkilig átøk, sum, landsstýrið ætlaði at seta í verk, fyri at byrgja upp fyri markaforðingum.

Hevur fylgt arbeiðinum
Fyri einum ári síðani setti Helgi Abrahamsen landsstýriskvinnuni ein skrivligan fyrispurning, fyri at fáa at vita, hvussu langt arbeiðið var komið. Sambært svarinum vóru nógv tiltøk sett í verk og fleiri vóru ávegis.

Millum tiltøkini sum vóru farin í gongd var arbeiðið við at broyta rundskrivið um lógarsmíð, soleiðis at ávirkanin á hini Norðurlondini eisini skuldi vera partur av arbeiðinum at eftirkanna lógaruppskot í Føroyum. Eisini skuldi ein føroyskur markaforðingarbólkur til verka, sum skuldi finna fram til tær markaforðingar, sum eru, raðfesta tær og taka stig til at fáa hesar loystar.

Nú vil Helgi Abrahamsen hava at vita, hvussu nógv er hent á økinum síðani fyrispurningur hansara var svaraður í fjør. Hann vil millum annað hava landsstýriskvinnuna at greiða frá, um rundskrivið um lógarsmíð er víðkað, og eisini vil hann hava at vita, hvussu langt føroyski markaforðingarbólkurin er komin við arbeiðinum.

Norðurlandaráðið setur ferð á arbeiðið
Bæði Norðurlandaráðið og Norðurlendska Ráðharraráðið hava sett ferð á arbeiðið at vinna á markaforðingum millum Norðurlond. Ráðharraráðið hevur valt eitt markaforðingarráð, og Norðurlandaráðið hevur valt ein markaforðingarbólk. Helgi Abrahamsen er umboð fyri trivnaðarnevnd Norðurlandaráðsins í markaforðingarbólkinum.

 

 


 

Valstøðini mugu gerast størri

9. september 2014

Valstøðini til løgtings- og fólkatingsval eru í nógvum førum so smá, at tað ber næstan til at seta navn á, hvør eigur hvørja atkvøðu. ”Hetta er ikki nøktandi,” sigur Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður, sum enn einaferð reisir málið á løgtingi.


Á tingfundinum mikudagin fer Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður, at seta Anniku Olsen, landsstýriskvinnu, ein munnligan fyrispurning um støddina á valstøðunum, ið verða nýtt til løgtings- og fólkatingsval.

Helgi Abrahamsen hevur fyrr reist spurningin, um landsstýrið ætlar at broyta markið fyri minstu stødd á valstøðum, og hvussu nógvir veljarar landsstýrið heldur vera hóskandi sum minsta mark fyri eitt valstað. Nú spyr løgtingsmaðurin fyri Sambandsflokkin, um landsstýriskvinnan ætlar at gera nakað við hetta málið áðrenn komandi løgtings- og fólkatingsval, sum verða í seinasta lagið um eitt ár. Helgi Abrahamsen vil eisini hava at vita, um landsstýrið hevur arbeitt við tankanum um at broyta valskipanina soleiðis, at atkvøðurnar á teimum minstu valstøðunum kunnu verða taldar saman við einum størri valstaði.

Tora ikki at velja eftir síni sannføring
Í viðmerkingunum til fyrispurningin vísir Helgi Abrahamsen á, at dømi eru um fólk, sum ikki tora at atkvøða eftir síni bestu sannføring, tí tann sum hevði væntað sær atkvøðuna, kann lættliga rokna út, hvør veljarin er, sum hevur vent honum bakið.

”Hetta er ikki nøktandi og er sera óheppið fyri demokratiið á smáplássunum” sigur Helgi Abrahamsen. Hann vísir á, at ein meginregla í vallógini er, at valið skal vera loyniligt. Millum annað verður sagt í lógini, at atkvøðurúmini skulu vera soleiðis háttað, at ongin skal hava møguleika fyri uttanífrá at síggja, hvussu atkvøtt verður, og atkvøðukassarnir skulu vera læstir, meðan atkvøðugreiðslan fer fram. ”Men kortini hava vit so smá valstøð, at til ber at rokna seg fram til, hvussu tann einstaki veljarin hevur atkvøtt,” sigur Helgi Abrahamsen.

Munnligir fyrispurningar standa á skrá fyri tingfundin í morgin.

Vit reka skeivan fiskivinnupolitikk

7. aug, 2014
Verandi skipan leggur upp til fiskiskap, sum gevur stórar nøgdir við vánaligari góðsku og tí eisini lágum prísi, heldur enn at fara eftir smærri nøgdum, betri góðsku og hægri prísi.
Tá løgtingið í dag viðgjørdi uppskotið um vinnuligan fiskiskap, vísti Helgi Abrahamsen úr Sambandsflokkinum á, at tað er ein veikleiki við fiskidagaskipanini, at hon leggur upp til stórar nøgdir, heldur enn høga góðsku.

”Skipini fáa sama prís fyri allan fiskin, líkamikið um hann hevur ligið í lastini í ein dag, ella í tíggju dagar. Og tá tú hevur rætt til at fiska í so og so nógvar dagar, so ræður um at fáa so nógv sum til ber inná dekkið í hesar dagarnar.” segði Helgi Abrahamsen.

Hinvegin vísti hann á, at við eini kvotaskipan veitst tú frammanundan, hvussu stóra nøgd tú hevur loyvi til at fiska, og tí ræður um at fáa so nógv sum til ber, fyri hesa nøgdina. ”Tí hevði ein kvotaskipan, har prísurin varð ásettur eftir góðsku, givið tað besta úrslitið, bæði búskaparliga og í mun til stovnsrøktina.”

Helgi Abrahamsen segði seg vera greiðan yvir, at politisk undirtøka neyvan er fyri eini kvotaskipan, og tí nevndi hann sum alternativan møguleika, at fyrstu dagarnir á einum túri kundu talt minst, men tá ið túrurin bleiv longri enn eitt ávíst dagatal, so kundu dagarnir talt meira. ”Á tann hátt hevði tað loyst seg at gjørt stuttar túrar,” segði hann.

Stong Havstovuna
Helgi Abrahamsen segði seg ikki síggja nakað endamál við at hava eina Havstovuna tá vit kortini ikki lurta eftir tilráðingunum, sum hon kemur við.

”Orðaskiftið í dag hevur enn einaferð sannført meg um, at vit kunnu tað sama lukka Havstovuna, senda fiskifrøðingarnar til hús og gloyma alt um hatta havrannsóknarskipið. Tí hví skulu vit brúka nógvar milliónir til eina ráðgeving, sum vit kortini ikki lurta eftir?” spurdi hann.

Og júst her helt hann, at ein stórur trupulleiki liggur. ”Í sambandi við málið um makrel og sild, hava vit kravt størri kvotur, og hava í tí sambandi víst til tað sum fiskifrøðingar siga. Men hvussu skulu vit fáa onnur at trúgva okkum, tá vit samstundis vísa umheiminum, at vit sjálvi einki álit hava á somu fiskifrøðingum, tá tað kemur til botnfiskaveiðuna í føroyskum sjóøki?”

Løgtingið eigur ikki at áseta dagatalið
Eins og fleiri onnur, sum høvdu orðið undir tingviðgerðini í dag, helt Helgi Abrahamsen, at løgtingið eigur ikki at áseta fiskidagarnar, og hann helt eisini, at sjálv viðgerðin hesaferð hevði verið løgin. ”Tað sær út sum at viðgerðin er liðug, longu áðrenn hon er byrjað – ella fyri at lána orðini frá Eivindi Jacobsen: Tingviðgerðin er meira ein komedia enn ein tragedia.”

Helgi Abrahamsen reisir fyrispurning um markaforðingar millum Norðurlond

17. feb, 2014
Hvussu samsvara orðini við veruleikan, um at norðurlendingar skulu kunna virka frítt tvørtur um landamørkini? Tað vil Helgi Abrahahamsen, løgtingsmaður og limur í Norðurlandaráðnum, hava Anniku Olsen, landsstýriskvinnu, at svara.
”Hvørji ítøkilig stig eru tikin, síðani apríl 2012, sum hava til endamáls at minka um markaforðingarnar sum eru millum Føroyar og hini Norðurlondini?” Tað spyr Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður og limur í Norðurlandaráðnum, Anniku Olsen, landsstýriskvinnu, í einum skrivligum fyrispurningi.

Helgi Abrahamsen vísir á eitt ”temaorðaskifti” um markaforðingar, sum var í løgtinginum tann 20. apríl 2012. Undir orðaskiftinum viðgjørdi løgtingið tær forðingarnar, sum gera tað trupult ella ómøguligt hjá fólki at virka tvørturum norðurlendsku landamørkini. Annika Olsen, landsstýriskvinna, legði upp til orðaskiftið, og í framløguskrivinum vísti hon á nøkur ítøkilig átøk, sum, landsstýrið ætlaði at seta í verk, fyri at byrgja upp fyri markaforðingum.

Nú tvey ár skjótt eru farin síðani ”temaorðaskiftið”, vil Helgi Abrahamsen hava at vita, hvat er hent á økinum síðani orðaskiftið var.

Hann vil millum annað hava landsstýriskvinnuna at greiða frá, um ”rundskrivið um lógarsmíð” er víðkað, soleiðis at ávirkanin á hini Norðurlondini eisini er vorðin partur av arbeiðinum at eftirkanna lógaruppskot, sum verða løgd fyri løgtingið. Eisini vil hann hava at vita, um landsstýriskvinnan hevur sett arbeiði í gongd at fáa landsstýrisfólkini, hvørt á sínum lógarøki, at kanna eftir, um markaforðingar eru á teirra lógarøki.

Tilsamans 9 spurningar eru í skrivliga fyrispurninginum, sum Helgi Abrahamsen hevur sett Anniku Olsen. Spurningarnir snúgva seg um ítøkilig uppskot, sum landsstýriskvinnan nevndi í løgtinginum, tá aðalorðaskifti var í 2012 um markaforðingar.

Norðurlandaráðið setur ferð á arbeiðið
Bæði Norðurlandaráðið og Norðurlendska Ráðharraráðið hava sett ferð á arbeiðið at vinna á markaforðingum millum Norðurlond. Ráðharraráðið hevur valt eitt markaforðingarráð, sum skal hava sín fyrsta fund í apríl, og Norðurlandaráðið hevur valt ein markaforðingarbólk, sum eisini hevur sín fyrsta fund í apríl. Helgi Abrahamsen er umboð fyri trivnaðarnevnd Norðurlandaráðsins í markaforðingarbólkinum.

Fólk mugu fáa kunning í sambandi við vanlukkur

27. jan, 2014
Helgi Abrahamsen, løgtingsmaður, fer á tingfundinum mikudagin at seta Jacobi Vestergaard, landsstýrismanni, ein fyrispurning um fráboðanir í sambandi við vanlukkur. Helgi Abrahamsen vil hava landsstýrismannin at greiða frá, um vit í Føroyum hava nakra skipan, sum fólk kunnu venda sær til, fyri at fáa kunning í sambandi við vanlukkur, og um ein slík skipan finst, vil hann hava landsstýrismannin at greiða frá, hvat er gjørt fyri at kunna fólk um, hvussu skipanin virkar í eini neyðstøðu.

Eldurin umborð á Athenu var eitt ræðandi dømi
Í viðmerkingunum til fyrispurningin vísir Helgi Abrahamsen á, at náttina til tann 9. mai 2011 vaknaðu nógv fólk við Skálafjørðin av ógvusligum spreinginum, sum fingu húsini í øllum nærumhvørvinum at skelva. Stóri verksmiðjutrolarin Athena lág í ljósum loga við bryggjuna í Saltangará. Men av tí at tjúkkur mjørki lá yvir allan fjørðin, sóu fólk ikki hvat var áfatt, og tað var heldur einki stað har tey kundu venda sær, fyri at fáa upplýsingar um hetta.

Á Skála føldu fólk raman royk, men tey fingu ongar upplýsingar um, hvørt talan var um vandamiklan royk ella ikki. Seinni bleiv øll bygdin evakuerað.

Nógvastaðni er vanligt at hava eina ávaringarskipan (sokallaða varsling), har ein lúður ljóðar, og so kunnu fólk venda sær til eitt ávíst stað (tað kann til dømis vera at tendra útvarpið) og har fáa tey so upplýsingar um, hvat er hent, og hvussu tey skulu fyrihalda seg. Tann skipanin virkaði ikki hesa áðurnevndu náttina í 2011.

”Tí kundi verið áhugavert at fingið at vita, hvat er gjørt við hetta málið síðani, og ikki minst, um fólk hava fingið upplýsingar um, hvussu ein møgulig nýggj skipan virkar,” sigur Helgi Abrahamsen. Hann vísir á, at tað nyttar lítið at hava eina skipan, um brúkarin ikki veit, hvussu hon skal brúkast og kanska heldur ikki veit yvirhøvur, at skipanin finst.